Türkiye İl Plaka Kodları Listesi: 01’den 81’e Bütün İller ve Kısa Tarihçesi
81 ilin plaka kodları tek tabloda. Kodlar neden alfabetik? Mersin neden 33, Şanlıurfa neden 63? 68 ve sonrası nasıl verildi? Tam liste ve açıklamalar.
Türkiye'deki her aracın plakasının başında, aracın kayıtlı olduğu ili gösteren iki haneli bir sayı bulunur. Bu kodlar günlük hayatın öylesine bir parçası ki, çoğumuz birkaç tanesini düşünmeden söyleyebiliriz. Ama 81 ilin tamamını bilen pek az kişi vardır. Bu yazıda bütün listeyi tek tabloda topladık ve kodların arkasındaki mantığı açıkladık.
Tam liste
| 01–27 | 28–54 | 55–81 |
|---|---|---|
| 01 Adana | 28 Giresun | 55 Samsun |
| 02 Adıyaman | 29 Gümüşhane | 56 Siirt |
| 03 Afyonkarahisar | 30 Hakkari | 57 Sinop |
| 04 Ağrı | 31 Hatay | 58 Sivas |
| 05 Amasya | 32 Isparta | 59 Tekirdağ |
| 06 Ankara | 33 Mersin | 60 Tokat |
| 07 Antalya | 34 İstanbul | 61 Trabzon |
| 08 Artvin | 35 İzmir | 62 Tunceli |
| 09 Aydın | 36 Kars | 63 Şanlıurfa |
| 10 Balıkesir | 37 Kastamonu | 64 Uşak |
| 11 Bilecik | 38 Kayseri | 65 Van |
| 12 Bingöl | 39 Kırklareli | 66 Yozgat |
| 13 Bitlis | 40 Kırşehir | 67 Zonguldak |
| 14 Bolu | 41 Kocaeli | 68 Aksaray |
| 15 Burdur | 42 Konya | 69 Bayburt |
| 16 Bursa | 43 Kütahya | 70 Karaman |
| 17 Çanakkale | 44 Malatya | 71 Kırıkkale |
| 18 Çankırı | 45 Manisa | 72 Batman |
| 19 Çorum | 46 Kahramanmaraş | 73 Şırnak |
| 20 Denizli | 47 Mardin | 74 Bartın |
| 21 Diyarbakır | 48 Muğla | 75 Ardahan |
| 22 Edirne | 49 Muş | 76 Iğdır |
| 23 Elazığ | 50 Nevşehir | 77 Yalova |
| 24 Erzincan | 51 Niğde | 78 Karabük |
| 25 Erzurum | 52 Ordu | 79 Kilis |
| 26 Eskişehir | 53 Rize | 80 Osmaniye |
| 27 Gaziantep | 54 Sakarya | 81 Düzce |
Neden alfabetik?
01'den 67'ye kadar olan kodlar, il trafik kodları belirlendiği dönemdeki 67 ilin alfabetik sırasına göre verilmiştir. Bu yüzden liste Adana ile başlar, Zonguldak ile biter. Bir ilin kodunu bilmiyorsan, adının alfabedeki yerine bakarak kabaca bir tahminde bulunabilirsin.
Kurala uymuyor gibi görünenler
Listede bazı iller "yanlış yerde" duruyormuş gibi görünür; aslında bunlar kodlar verildikten sonra adı değişen illerdir:
- 33 Mersin: o dönemde ilin adı İçel'di; bu yüzden 32 Isparta ile 34 İstanbul arasında yer alır.
- 46 Kahramanmaraş: adı Maraş iken kod aldı; Malatya ve Manisa'nın hemen ardından gelir.
- 63 Şanlıurfa: eski adıyla Urfa; 62 Tunceli ile 64 Uşak arasına yerleşir.
Ayrıca alfabetik sıralamada o dönemin yazım ve sıralama alışkanlıkları geçerli olduğu için bazı harflerde küçük farklar görülebilir. Örneğin 31 Hatay ve 32 Isparta'nın ardından 33 İçel ve 34 İstanbul gelir.
68 ile 81 arası
67'den sonra kurulan iller, il oldukları sıraya göre numaralandı. 1989'da il olan Aksaray, Bayburt, Karaman ve Kırıkkale 68 ile 71 arasını aldı. 1990'da Batman ve Şırnak (72, 73), 1991'de Bartın (74), 1992'de Ardahan ve Iğdır (75, 76) il oldu. 1995'te Yalova, Karabük ve Kilis (77, 78, 79), 1996'da Osmaniye (80) ve 1999'da Düzce (81) listeye eklendi. Bu yüzden 68 ve sonrasında alfabetik bir düzen aramak boşunadır.
Plakanın geri kalanı ne anlatır?
İl kodundan sonra gelen harfler ve rakamlar, aracın kayıt sırasına ve türüne göre verilir. Bazı harf grupları belirli kurumlara ayrılabilir; resmî araçların, diplomatik araçların ve geçici kayıtlı araçların plakaları ise farklı renk ya da düzenlerle ayırt edilir. Plaka tahmin oyununda ise yalnızca il kodu sorulur, bu yüzden odaklanman gereken kısım ilk iki hanedir.
Plaka kodları neden bu kadar akılda kalıcı?
Plaka kodları Türkiye'de neredeyse bir kimlik kartı gibi kullanılır. Futbol taraftarlığından memleket sohbetlerine kadar pek çok yerde "biz 61'liyiz" ya da "o 35 plakalı araba" gibi ifadeler duyarız. Bu yüzden büyük şehirlerin kodları çoğumuzun aklındadır. Asıl zorluk, daha az konuşulan illerin kodlarındadır; oyunda puanı genellikle bunlar belirler.
Çalışma önerisi
Bu tabloyu her gün birkaç dakika gözden geçir ve her seferinde bir sütunu elinle kapatarak kendini test et. Daha ayrıntılı ezber teknikleri için plaka ezber teknikleri yazımıza, illerin haritadaki yerleri için de coğrafi bölgeler yazımıza göz atabilirsin.