81 İlin Plaka Kodunu Ezberlemenin En Kolay Yolları
Plaka tahmin oyununda 01’den 81’e bütün il kodlarını akılda tutmak için alfabetik sıra mantığı, bölge grupları, hafıza sarayı ve kelime eşleme teknikleri.
Türkiye'de uzun bir araba yolculuğuna çıkan hemen herkes bir noktada "Bu 44 nereydi?" diye sorar. Plaka tahmin oyunu, bu eğlenceli merakı bir yarışmaya dönüştürüyor. İyi haber şu: 81 il kodunu ezberlemek sanıldığı kadar zor değil, çünkü kodların büyük kısmı rastgele dağıtılmamış. Arkalarında basit bir mantık var.
Gizli kural: alfabetik sıra
01'den 67'ye kadar olan kodlar, plaka sistemi oluşturulduğu dönemdeki il adlarının alfabetik sırasına göre verilmiştir. 01 Adana, 02 Adıyaman, 03 Afyonkarahisar diye başlayıp 67 Zonguldak ile biter. Bu kuralı bilmek, bir ilin kodunu tahmin ederken yaklaşık bir aralık bulmanı sağlar: A ile başlayan iller listenin başında, Z ile başlayanlar sonundadır.
Bu kuralın birkaç "garip" görünen istisnası aslında kuralı doğrular:
- 33 Mersin: kod verildiğinde ilin adı İçel idi, bu yüzden 32 Isparta ile 34 İstanbul arasına düşer.
- 46 Kahramanmaraş: o dönemde adı Maraş olduğu için M harflerinin arasında yer alır.
- 63 Şanlıurfa: eski adı Urfa olduğu için Ş'lerin değil, U'ların yanındadır; 64 Uşak ile komşudur.
68 ve sonrası: sonradan kurulan iller
68'den 81'e kadar olan kodlar, sonradan il olan yerlere kuruluş sırasına göre verilmiştir: 68 Aksaray, 69 Bayburt, 70 Karaman, 71 Kırıkkale, 72 Batman, 73 Şırnak, 74 Bartın, 75 Ardahan, 76 Iğdır, 77 Yalova, 78 Karabük, 79 Kilis, 80 Osmaniye ve 81 Düzce. Bu on dört ili ayrı bir grup olarak çalışmak işini çok kolaylaştırır; çünkü alfabetik kural bunlarda geçerli değildir.
Büyük şehirlerden başla
Herkesin bildiği kodlar, ezberin çapası olur: 06 Ankara, 34 İstanbul, 35 İzmir, 16 Bursa, 07 Antalya, 01 Adana, 42 Konya, 27 Gaziantep, 61 Trabzon. Bunları referans noktası olarak kullan. Örneğin 35 İzmir'i biliyorsan, 36'nın K ile başlayan ilk il olan Kars olması mantıklı gelir.
Kelime ve sayı eşlemesi
Bazı kodları akılda tutmak için sayıyı bir kelimeye ya da bir anıya bağlamak işe yarar. Futbolseverler 61'i Trabzon ile, 55'i Samsun ile kolayca eşleştirir. Kendi hayatından örnekler kullan: bir arkadaşının memleketi, bir tatil yeri, sevdiğin bir yemeğin geldiği şehir. Kişisel anılar, kuru sayılardan çok daha kalıcıdır.
Hafıza sarayı yöntemi
Hafıza sarayı, eski bir ezber tekniğidir. Evini ya da her gün yürüdüğün bir yolu zihninde canlandır ve her noktaya bir il yerleştir. Kapının önünde bir Adana kebabı (01), koridorda bir Adıyaman (02) tabelası, salonda Afyon kaymağı (03)... Yolu zihninde yürüdükçe illeri sırayla hatırlarsın. İlk denemede tuhaf gelebilir, ama 81 il için şaşırtıcı derecede etkilidir.
Bölge bölge çalışmak
Bir diğer yöntem, illeri coğrafi bölgelere göre çalışmak. Örneğin Karadeniz için 28 Giresun, 52 Ordu, 53 Rize, 55 Samsun, 57 Sinop, 61 Trabzon, 37 Kastamonu ve 67 Zonguldak'ı birlikte çalışabilirsin. Haritayı gözünün önüne getirerek kodları ezberlemek, harita oyununda da sana yardımcı olur. Bölgeleri tanımak için coğrafi bölgeler yazımıza göz atabilirsin.
Oyunda hız kazanmak
Plaka tahmin oyununda kod ekrana geldiği anda ili yazman gerekir. Sık karıştırılan ikililere özellikle dikkat et: 46 ile 64 (Kahramanmaraş ve Uşak), 31 ile 13 (Hatay ve Bitlis), 18 ile 81 (Çankırı ve Düzce) gibi ters sayılar en çok hata yapılan çiftlerdir.
Tam liste
Bütün kodları tek tabloda görmek istersen, Türkiye il plaka kodları listesi yazımızda 81 ilin tamamını ve kısa açıklamalarını bulabilirsin. O listeyi bir hafta boyunca günde birkaç dakika gözden geçirmek bile oyunda ciddi bir fark yaratır.